بهرغم همهي تلاشهاي دبيرخانه و داوران جايزه (بهترتيب حروف الفبا: فرشته احمدي، امير احمدي آريان، اميرحسين خورشيدفر، شهلا زرلكي، ارسلان فصيحي و لادن نيكنام) که همگي سر قرار حاضر بودند و آراء خود را در وقت مقرر اعلام داشتند، برگزاري مراسم دومين دورهي جايزهي ادبي روزي روزگاري تا پيش از نمايشگاه كتاب تهران به دليل پارهای از مشکلات فني ميسر نشد و به وقت ديگري (در حين يا پس از نمايشگاه) موكول شد.
گذشته از اين، از آنجا كه بر وفق تبصرهي 5 مادهي 1 اساسنامهي جايزهي ادبي روزي روزگاري «در صورتي كه در يك سال، تعداد آثار بهرهمند از شرايط عيني شركت در جايزه، در هر يك از رشتههاي آن، كمتر از 24 عنوان باشد و دبير بر اساس آراء دريافتي از داوران به اين نتيجه برسد كه شرايط براي رقابت سالم ميان آثار آن رشته برقرار نيست، به پيشنهاد دبير و موافقت اكثريت مطلق داوران، جايزه در آن سال براي آن رشته خاص برگزار نخواهد شد»، با توجه به اينكه تعداد رمانهاي ايراني واجد شرايط عيني كه در سال 1386 نشر يافتهاند و وارد بازار كتاب شدهاند به اين حد نصاب نرسيده است و بنابراين شرايط لازم براي رقابت سالم برقرار نيست، به پيشنهاد دبير و موافقت اكثريت قريب بهاتفاق داوران و اعضاي هيئت امناي جايزه، متأسفانه دومين دورهي روزي روزگاري در رشتهي رمان ايراني هيچ جايزهيي نخواهد داشت و فقط دبيرخانه ميتواند ابراز اميدواري كند كه در سال 1387، عوامل عمدهي بازدارندهي ارتقاء كمي نشر كه همگان از آن اطلاع دارند مرتفع شوند.
در مقابل، وعدهيي كه در نخستين دورهي جايزه با تجليل از عبدالله كوثري داده شده بود محقق شد و با تشكيل كميتهي فني ترجمه شامل (به ترتيب حروف الفبا) اسدالله امرايي، فروغ پورياوري، مژده دقيقي، رضا سيدحسيني، مديا كاشيگر و كاوه ميرعباسي، دوازده اثر از آثار نشريافته در 1386، بهعنوان ترجمههاي برتر اين سال، در اختيار داوران قرار گرفت تا آنها را بر اساس ملاكهاي جايزه از لحاظ داستاني (و نه ترجمه) بررسي كنند. با توجه به اينكه نيمي از اين آثار در شمار آثار كلاسيك و ميراث مشترك ادبيات بشرياند (به ترتيب حروف الفباي نام اثر: آبلوموف نوشتهي ايوان گنچارف، ترجمهي سروش حبیبی، نشر فرهنگ معاصر؛ اما نوشتهي جین آستین، ترجمهي رضا رضایی، نشر نی؛ زنان تروا نوشتهي سنکا، ترجمهي عبدالله کوثری، نشر فردا؛ ژاک قضا و قدری و اربابش نوشتهی دیدرو، ترجمهي مینو مشیری، ناشر فرهنگ نشرنو؛ شیاطین نوشتهي فیودور داستایفسکی، ترجمهي سروش حبیبی، نشر نیلوفر؛ و موجها نوشتهي ویرجینیا وولف، ترجمهي مهدی غبرایی، نشر افق) و داوران ورود به بحث قياس ارزش داستاني گنجينههاي ادبيات بشري را بيمورد تشخيص دادند، ضمن تقدير از ترجمههاي درخشان مترجمان اين شش اثر، هر شش اثر از دور رقابت خارج و شش اثر ديگر به خودي خود به مرحلهي نيمهنهايي اولين دورهي جايزهي ادبي روزي روزگاري در رشتهي رمان و داستان غيرايراني وارد شدند كه عبارتاند از (به ترتيب حروف الفباي نام اثر):
1) اپرای شناور، نوشتهي جان بارت، ترجمهي سهیل سمی، نشر ققنوس
2) بائودولینو، نوشتهي امبرتو اکو، ترجمهي رضا علیزاده، نشر روزنه
3) در انتظار بربرها، نوشتهي جی.ام. کوتزی، ترجمهي محسن مینوخرد، نشر مرکز
4) دم را دریاب، نوشتهي سال بلو، ترجمهي بابک تبرایی، نشر چشمه
5) کافکا در کرانه، نوشتهي هاروکی موراکامی، ترجمهي مهدی غبرایی، نشر نیلوفر
6) مرگ و پنگوئن، نوشتهي آندری کورکف، ترجمهي شهریار وقفیپور، نشر روزنه
از اين شش اثر، سه اثر بهعنوان «نامزد تنديس دومين دورهي جايزهي ادبي روزي روزگاري» در رشتهي رمان و داستان غيرايراني به نهايي خواهند رسيد و يكي از اين سه، تنديس جايزه را در اين رشته دريافت خواهد كرد. به اميد روزي كه بشود از خود نويسنده يا صاحبان حق او مستقيماً تجليل كرد، در حال حاضر لوحها و تنديس رمان و داستان غيرايراني به مترجم اثر تعلق ميگيرد.
در رشتهي مجموعهداستان، نتيجهي آراء داوران، شش اثر زير را به مرحلهي نيمهنهايي رساند (به ترتيب حروف الفباي نام كتاب):
1) آن گوشه دنج سمت چپ، نوشتهي مهدي ربي، نشر چشمه
2) چيزي در همین حدود، نوشتهي بهروژ ئاكرهیی، نشر چشمه
3) دارند در ميزنند، نوشتهي منيرالدين بيروتي، نشر ققنوس
4) گوساله سرگردان، نوشتهي مجيد قيصري، نشر افق
5) قلعه پرتغالي، نوشتهي عباس عبدي، نشر چشمه
6) مردي كه گورش گم شد، نوشتهي حافظ خياوي، نشر چشمه
از اين شش اثر، سه اثر بهعنوان «نامزد تنديس دومين دورهي جايزهي ادبي روزي روزگاري» در رشتهي مجموعهداستان به نهايي خواهند رسيد و يكي از اين سه، تنديس جايزه را در اين رشته دريافت خواهد كرد. لوحها و تنديس اين رشته به نويسندگان آثار تعلق ميگيرد.
از داوريها كه بگذريم، در هنگام برگزاري مراسم، دبيرخانه با اهداي لوح و سخنراني، از جمال ميرصادقي «بهخاطر نقش توامان و ماندگارش در آفرينش داستاني و يك عمر تلاش در تدريس اصول داستاننويسي و سهم انكارناپذيرش در تربيت نسلي از داستاننويسان امروز» تجليل و تقدير ميكند.
دبيرخانه ضمنا و با اين اميد كه جايزه بتواند از دورهي بعد در رشتهي ادبيات نمایشي نيز برگزار شود، تصميم به تقدير از يكي از بزرگان نمايشنامهنويسي گرفت و وظيفهي سنگين انتخاب را به سه تن از برجستگان نسل جديد كارگردانان و نمايشنامهنويسان ايراني سپرد (بهترتيب حروف الفبا حميد امجد، محمد چرمشير و محمد رحمانيان) و حاصل، تجليل و تقدير از بهرام بيضايي بهخاطر «پنجاه سال آفرينش خلاقانه و پيوسته، فارغ از كميت غرورانگيز ساليان كار و شمار شگفتيانگيز آثار» شد كه اين بزرگداشت نيز هنگام اجراي مراسم، همراه با سخنراني و اهداي لوح صورت خواهد گرفت.
و سرانجام اينكه روزي روزگاري امسال گذشته از اثر داستاني منتخب نخبگان غيرنويسنده كه در دورهي اول جايزه به رمان بادبادكباز رسيد (نوشتهي خالد حسيني، ترجمهي پريسا رضايي و زيبا گنجي، انتشارات مرواريد)، براي تعيين اثر داستاني منتخب كتابفروشان نيز اقدام به نظرسنجي كرد و به حكم اين دو سنجش (كه زير نظر مصطفي خلجي صورت گرفت) رمان جديد خالد حسيني، هزاران خورشيد تابان (ترجمهي مهدي غبرايي، نشر ثالث) بهعنوان توصيهي اول كتابفروشان براي داستانخواني و هاكردن (نوشتهي پيمان هوشمندزاده، نشر چشمه) بهعنوان انتخاب اول نخبگان غيرنويسنده برگزيده شدند. تنديسهاي اين دو اثر، برخلاف تنديسهاي برگزيدگان داوري جايزه، نه به پديدآورنده يا مترجم كه به ناشر اين آثار تعلق خواهد گرفت.
فهرست سه اثر راهيافته به مرحلهي نهايي جايزه در رشتهي مجموعهداستان و سه اثر راهيافته به مرحلهي نهايي جايزه در رشتهي رمان و داستان غيرايراني، در كنفرانس مطبوعاتي كه ساعت 11صبح روز سهشنبه 10 ارديبهشت، در محل كافه 78 (خيابان آبان جنوبي، پايينتر از بيمارستان آبان) برگزار ميشود، اعلام خواهد شد.
با همين بيانيه، از همهي ارباب مطبوعات دعوت ميشود تا در اين كنفرانس شركت كنند.
مديا كاشيگر